Gaśnica to podręczny sprzęt gaśniczy przeznaczony do gaszenia pożaru w jego początkowej fazie. Wyjaśniamy rodzaje gaśnic, dobór do klasy pożaru, obowiązkowe terminy przeglądów oraz przepisy, z których te obowiązki wynikają.
Gaśnica jest podstawowym elementem wyposażenia przeciwpożarowego niemal każdego obiektu. Jej zadaniem jest umożliwienie ugaszenia pożaru w zarodku, zanim rozwinie się on do rozmiarów wymagających interwencji straży pożarnej. Obowiązek wyposażenia obiektu w gaśnice oraz utrzymania ich w pełnej sprawności technicznej spoczywa na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku obiektu.
Podstawa prawna
Obowiązek stosowania i konserwacji gaśnic wynika wprost z aktów prawnych - ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.„Urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice przenośne i przewoźne, zwane dalej „gaśnicami”, poddaje się przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów. Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne przeprowadza się w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.”Rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719, § 3 ust. 2-3)Sama ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 188) nakłada na właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu ogólny obowiązek wyposażenia go w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz utrzymywania ich w stanie zapewniającym sprawne działanie.
Norma wyrobu
PN-EN 3-7Gaśnice przenośne - Charakterystyki, wymagania eksploatacyjne i metody badańOkreśla skuteczność gaśniczą, klasy pożarów testowych (A i B), oznakowanie oraz wymagania konstrukcyjne gaśnic przenośnych. To z tej normy wynika m.in. system jednostek gaśniczych podawany na etykiecie gaśnicy.
⚠️ Treść Polskich Norm (PN-EN) jest chroniona prawem autorskim i wydawana odpłatnie przez Polski Komitet Normalizacyjny. Tutaj podajemy wyłącznie numer, tytuł i zakres normy - pełną treść należy nabyć w PKN.
Klasy pożarów - dobór środka gaśniczego
Gaśnicę dobiera się do rodzaju materiału, który może się zapalić. Oznaczenie literowe na gaśnicy (np. ABC) wskazuje klasy pożarów, do których jest przeznaczona.
Aciała stałe pochodzenia organicznego (drewno, papier, tekstylia)
Bciecze palne i topiące się ciała stałe (benzyna, oleje, lakiery, alkohole)
💡 Najpowszechniejsze są gaśnice proszkowe ABC - gaszą pożary ciał stałych, cieczy i gazów. W kuchniach gastronomicznych wymagana jest dodatkowo gaśnica do klasy F, a przy urządzeniach elektrycznych sprawdza się gaśnica śniegowa (CO₂).
Terminy przeglądów i remontu
Przegląd techniczny i konserwację wykonuje się w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Niezależnie od przeglądu rocznego gaśnice podlegają okresowemu remontowi, a zbiorniki gaśnic CO₂ - dozorowi technicznemu (UDT).
Typowe terminy dla gaśnic (zawsze według instrukcji producenta)
Czynność
Częstotliwość
Uwagi
Przegląd / konserwacja
nie rzadziej niż co 12 miesięcy
obowiązek z § 3 rozporządzenia MSWiA
Remont (wymiana środka gaśniczego)
zwykle co 5 lat
zależnie od typu i instrukcji producenta
Próba ciśnieniowa / dozór UDT (gaśnice CO₂)
wg przepisów o dozorze technicznym
zbiornik to urządzenie ciśnieniowe
⚠️ Brak aktualnego przeglądu gaśnic jest jedną z najczęściej stwierdzanych nieprawidłowości podczas kontroli Państwowej Straży Pożarnej i może skutkować mandatem oraz nakazem usunięcia uchybień.
Oznakowanie sprawności
Po wykonaniu czynności konserwacyjnych gaśnica otrzymuje etykietę (kontrolkę) z datą przeglądu, terminem następnego przeglądu oraz danymi konserwatora. Etykieta jest widocznym dla użytkownika i kontroli dowodem aktualności sprzętu.
Dokumentacja z przeglądu
Przegląd gaśnicy to nie tylko czynność techniczna - powstaje przy nim dokumentacja, którą sprawdza kontrola Państwowej Straży Pożarnej i która jest dowodem dopełnienia obowiązku konserwacji. W praktyce z jednego przeglądu powstaje kilka powiązanych dokumentów.
Protokół z przeglądu i konserwacji gaśnic - główny dokument potwierdzający wykonane czynności i stan sprzętu.
Etykieta / kontrolka sprawności naklejana na gaśnicę - z datą przeglądu i terminem następnego.
Wpis do karty ewidencyjnej gaśnicy oraz rejestru gaśnic w obiekcie - historia urządzenia.
Protokół wycofania (złomowania) - gdy gaśnica nie nadaje się do dalszego użytkowania i jest usuwana z obiektu.
⚠️ Gaśnice i agregaty CO₂ (zbiorniki ciśnieniowe) mają dodatkowo dokumentację dozoru technicznego (UDT), niezależną od rocznego protokołu przeglądu.
Gotowe wzory dokumentów z przeglądu gaśnic - protokół, karta ewidencyjna, rejestr i protokół wycofania (PDF, DOCX, XLSX). Za darmo, bez konta.Pobierz wzory dokumentów
Co ile lat robi się przegląd gaśnicy?Przegląd techniczny i konserwację gaśnicy wykonuje się w okresach ustalonych przez producenta, ale nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Obowiązek ten wynika z § 3 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.
Czym różni się przegląd od remontu gaśnicy?Przegląd (konserwacja) to coroczna kontrola sprawności gaśnicy. Remont to głębsza czynność polegająca m.in. na wymianie środka gaśniczego i części eksploatacyjnych - wykonuje się go zwykle co 5 lat, zależnie od typu gaśnicy i instrukcji producenta.
Jaka gaśnica do domu lub biura?Do większości pomieszczeń, w tym mieszkań i biur, odpowiednia jest gaśnica proszkowa ABC, która gasi pożary ciał stałych, cieczy i gazów. W kuchni gastronomicznej potrzebna jest dodatkowo gaśnica do klasy F.