Ile gaśnic potrzeba w obiekcie?
Liczba gaśnic zależy od dwóch rzeczy: masy środka gaśniczego na powierzchnię strefy (krok 1 - kalkulator) i zasad rozmieszczenia, w tym reguły 30 m dojścia (krok 2 - który zwykle podnosi liczbę). Policz jedno i drugie na przykładach.
Liczba gaśnic w obiekcie zależy od dwóch rzeczy: minimalnej masy środka gaśniczego (liczonej z powierzchni strefy pożarowej) oraz zasad rozmieszczenia (gaśnice muszą stać blisko wyjść i tak, aby z każdego miejsca było nie dalej niż 30 m do najbliższej). Policz obie: krok 1 to kalkulator poniżej, krok 2 to rozmieszczenie - które zwykle podnosi liczbę gaśnic ponad samo minimum z masy.
Krok 1 - policz minimalną masę środka
Podaj powierzchnię strefy pożarowej, wskaż jej rodzaj i wybierz wielkość gaśnic - kalkulator policzy minimalną masę środka gaśniczego wymaganą przez § 32 i przełoży ją na liczbę gaśnic. To dolna granica; skąd się bierze ten wskaźnik i dwa jego progi, tłumaczymy w dalszej części.
Wynik dotyczy jednej strefy pożarowej - w budynku podzielonym na kilka stref każdą liczysz osobno. To minimum wynikające z masy środka gaśniczego: musisz jeszcze rozmieścić gaśnice tak, aby dojście do najbliższej nie przekraczało 30 m, a dostęp do niej miał szerokość co najmniej 1 m — w dużych lub otwartych strefach (hale, magazyny, parkingi) to właśnie reguła 30 m, a nie masa, decyduje o liczbie gaśnic. Dobierz też rodzaj gaśnicy do klas pożarów występujących w strefie.
Krok 2 - rozmieść gaśnice (i zwykle dolicz kolejne)
Kalkulator podaje dolną granicę wynikającą z masy środka. O rzeczywistej liczbie gaśnic decyduje jednak ich rozmieszczenie. § 33 rozporządzenia MSWiA wymaga, aby dojście do najbliższej gaśnicy nie przekraczało 30 m, a gaśnice stały w miejscach łatwo dostępnych - przy wyjściach ewakuacyjnych i na drogach komunikacyjnych. W dużych lub rozczłonkowanych strefach to właśnie ta zasada, a nie masa środka, wymusza dołożenie kolejnych sztuk.
- Dojście do najbliższej gaśnicy nie może przekraczać 30 m - w dużych lub rozczłonkowanych obiektach wymusza to rozmieszczenie kilku gaśnic mimo małej powierzchni.
- Dostęp do gaśnicy musi mieć szerokość co najmniej 1 m i nie może być zastawiony.
- Gaśnice umieszcza się w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, przy wejściach, na drogach komunikacyjnych i przy wyjściach ewakuacyjnych.
- Lokalizuj je w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki).
- Miejsce ustawienia oznacza się znakiem zgodnym z PN-EN ISO 7010. Przepisy nie określają wysokości montażu - w praktyce uchwyt umieszcza się na ok. 1-1,5 m od podłogi, tak aby każdy mógł zdjąć gaśnicę.
Skąd bierze się liczba: wskaźnik z § 32
Najczęstsze nieporozumienie brzmi: „ile sztuk gaśnic muszę mieć?”. Przepisy nie liczą sztuk - liczą masę środka gaśniczego. Podstawą jest § 32 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.: jedna jednostka masy środka - 2 kg (lub 3 dm³) - musi przypadać na określoną powierzchnię strefy pożarowej. To wartość minimalna: sumaryczna masa środka we wszystkich gaśnicach w strefie nie może być od niej mniejsza.
„Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm³) zawartego w gaśnicach przypada, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych: 1) na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym: a) zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, b) produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m², c) zawierającej pomieszczenie zagrożone wybuchem; 2) na każde 300 m² powierzchni strefy pożarowej niewymienionej w pkt 1, z wyjątkiem zaliczonej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV.”
Dwa wskaźniki - kiedy który?
Z przepisu wynikają dwa progi. Strefy o podwyższonym ryzyku wymagają 2 kg środka na każde 100 m², a pozostałe strefy - 2 kg na każde 300 m², czyli trzykrotnie mniej. Budynki mieszkalne (ZL IV) w ogóle nie podlegają temu wskaźnikowi. Te same warianty wybierasz w kalkulatorze wyżej.
| Rodzaj strefy pożarowej | Wskaźnik | Ile pokrywa jedna gaśnica 6 kg |
|---|---|---|
| ZL I, ZL II, ZL III, ZL V; produkcyjne i magazynowe > 500 MJ/m²; strefy zagrożenia wybuchem | 2 kg / 100 m² | 300 m² |
| Pozostałe strefy (m.in. produkcyjno-magazynowe ≤ 500 MJ/m²), poza ZL IV | 2 kg / 300 m² | 900 m² |
| ZL IV - budynki mieszkalne | brak wymogu z § 32 | - |
Liczysz osobno dla każdej strefy pożarowej
To najczęstszy błąd: wskaźnik z § 32 odnosi się do pojedynczej strefy pożarowej, a nie do całego budynku. Duże i wielokondygnacyjne obiekty są podzielone ścianami i stropami oddzielenia przeciwpożarowego na kilka stref - każdą liczysz oddzielnie i każda musi mieć własne gaśnice. Nie wolno zsumować powierzchni całego budynku ani „rozłożyć” jednej dużej gaśnicy na sąsiednie strefy.
Przykłady z życia (dla jednej strefy pożarowej)
| Strefa | Powierzchnia | Rodzaj strefy | Min. masa środka | Dobór z masy |
|---|---|---|---|---|
| Sklep osiedlowy | 250 m² | ZL I (100 m²) | 6 kg | 1 × 6 kg |
| Biuro | 600 m² | ZL III (100 m²) | 12 kg | 2 × 6 kg |
| Warsztat | 350 m² | > 500 MJ/m² (100 m²) | 8 kg | 2 × 6 kg |
| Hala magazynowa (lekka) | 1200 m² | ≤ 500 MJ/m² (300 m²) | 8 kg | z masy 2 × 6 kg - realnie więcej (reguła 30 m) |
| Część mieszkalna budynku | - | ZL IV | brak wymogu z § 32 | dot. garażu / kotłowni |
Dobór rodzaju gaśnicy do klasy pożaru
Liczba i masa to jedno, ale rodzaj gaśnicy musi pasować do grup pożarów, które mogą wystąpić w strefie. Dobranie złego środka bywa nieskuteczne, a przy urządzeniach elektrycznych lub tłuszczach - wręcz niebezpieczne.
- Klasa A - materiały stałe (drewno, papier, tkaniny): gaśnice proszkowe ABC, pianowe i na mgłę wodną.
- Klasa B - ciecze i materiały topiące się (paliwa, farby): gaśnice proszkowe ABC/BC, pianowe, CO₂.
- Klasa C - gazy (propan-butan, gaz ziemny): gaśnice proszkowe ABC/BC.
- Klasa D - metale (magnez, sód): wyłącznie specjalistyczne gaśnice proszkowe klasy D.
- Klasa F - tłuszcze i oleje w kuchniach: gaśnice tłuszczowe klasy F (nigdy proszek ani woda).
- Urządzenia pod napięciem - gaśnice śniegowe (CO₂) lub proszkowe z dopuszczeniem do gaszenia urządzeń elektrycznych.
Najczęstsze pytania
Ile gaśnic na 100 m²?
W strefach ZL I/II/III/V oraz produkcyjno-magazynowych o większym obciążeniu ogniowym wymaga się co najmniej 2 kg środka gaśniczego na każde 100 m². To masa środka, nie liczba sztuk - jedna gaśnica 6 kg pokrywa 300 m² takiego wskaźnika.
Jak przeliczyć masę środka na liczbę gaśnic?
Policz wymaganą masę (powierzchnia podzielona przez 100 lub 300 m², razy 2 kg), a następnie podziel ją przez masę pojedynczej gaśnicy i zaokrąglij w górę. Przykład: 600 m² w ZL III = 12 kg; przy gaśnicach 6 kg to 2 sztuki. Możesz też skorzystać z kalkulatora wyżej.
Czy w budynku mieszkalnym trzeba mieć gaśnice?
Kategoria ZL IV (mieszkalna) nie podlega wskaźnikowi z § 32, więc w samych mieszkaniach gaśnice nie są wymagane przepisem. Wymóg może jednak dotyczyć części o innym przeznaczeniu (garaż, kotłownia, lokal usługowy), które są odrębnymi strefami pożarowymi.
Czy liczę gaśnice dla całego budynku, czy dla strefy pożarowej?
Dla każdej strefy pożarowej osobno. Wskaźnik z § 32 odnosi się do pojedynczej strefy, a nie do sumy powierzchni całego budynku. Duże obiekty są podzielone na kilka stref oddzielonych elementami przeciwpożarowymi - każda musi mieć własne gaśnice i własne pokrycie zasięgiem 30 m.
Jak daleko może być gaśnica?
Odległość dojścia do najbliższej gaśnicy nie powinna przekraczać 30 m, a dostęp do niej musi mieć szerokość co najmniej 1 m. Ta zasada bywa ważniejsza od samej masy środka - w rozległym obiekcie wymusza więcej gaśnic, niż wynikałoby z powierzchni.
Czy jedna duża gaśnica wystarczy zamiast kilku małych?
Pod względem masy środka - być może tak, ale nadal musisz spełnić zasadę dojścia do 30 m. Jedna gaśnica 12 kg w rogu hali nie zastąpi kilku mniejszych rozmieszczonych tak, aby każdy punkt strefy miał gaśnicę w zasięgu 30 m.
Szukasz narzędzia, które prowadzi te przeglądy za Ciebie?
Oprogramowanie dla konserwatorów PPOŻ — Gaśnica·Control →Skan QR, checklist zgodny z PN-EN 3-7, protokół PDF w 30 sekund, podpis klienta, faktura KSeF i portal klienta. Stały abonament 50 zł / użytkownik / miesiąc. Okres próbny bez karty.