Pomieszczenie i przestrzeń zagrożone wybuchem
Pomieszczenie uznaje się za zagrożone wybuchem, gdy może w nim wytworzyć się mieszanina wybuchowa o przyroście ciśnienia przekraczającym 5 kPa. Status ten pociąga za sobą wymagania budowlane i techniczne, m.in. powierzchnie odciążające oraz odpowiedni dobór instalacji.Pojęcie „pomieszczenie zagrożone wybuchem” pochodzi z przepisów ochrony przeciwpożarowej (rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010 r.). To kryterium ilościowe — decyduje skutek ciśnieniowy potencjalnego wybuchu, a nie samo występowanie substancji palnej.
Kryterium 5 kPa
Pomieszczenie jest zagrożone wybuchem, jeżeli może w nim wytworzyć się mieszanina wybuchowa (z palnych gazów, par, mgieł lub pyłów) w takiej ilości, że jej wybuch mógłby spowodować w tym pomieszczeniu przyrost ciśnienia przekraczający 5 kPa. Wartość tę przyjmuje się jako granicę, powyżej której konstrukcja budynku może zostać uszkodzona w stopniu zagrażającym ludziom.Kryteria klasyfikacyjne (rozporządzenie MSWiA z 7.06.2010).
| Pojęcie | Kryterium |
|---|---|
| Pomieszczenie zagrożone wybuchem | możliwy przyrost ciśnienia od wybuchu mieszaniny przekracza 5 kPa |
| Strefa zagrożenia wybuchem w pomieszczeniu | mieszanina wybuchowa może wystąpić w objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni |
Wymagania dla pomieszczeń i przestrzeni
- Wyznaczenie pomieszczeń zagrożonych wybuchem oraz stref w ramach oceny zagrożenia wybuchem.
- Stosowanie powierzchni odciążających (np. lekkich elementów dachu lub ścian, okien), które przy wybuchu otwierają się i ograniczają wzrost ciśnienia, chroniąc konstrukcję.
- Dobór instalacji elektrycznych i urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym (Ex) odpowiednim do strefy.
- Ograniczanie źródeł zapłonu, kontrola wentylacji i odprowadzania ładunków elektrostatycznych.
- Odpowiednie oznakowanie miejsc zagrożonych wybuchem (znak ostrzegawczy „EX”).
⚠️ Powierzchnie odciążające projektuje się tak, aby otwierały się przy niewielkim nadciśnieniu i kierowały skutki wybuchu w bezpieczną stronę. Ich dobór wynika z obliczeń, a nie z wartości szacunkowych.
💡 Status „pomieszczenia zagrożonego wybuchem” to nie to samo co „strefa zagrożenia wybuchem”. Pomieszczenie ocenia się przez pryzmat skutku ciśnieniowego (5 kPa), a strefę — przez częstość i czas występowania atmosfery wybuchowej.
PN-EN 14491Systemy ochronne przez odciążanie wybuchu pyłuwymagania i wytyczne projektowania systemów odciążających wybuch (powierzchnie i urządzenia odciążające) dla pyłów. Norma PKN — cytujemy wyłącznie numer i zakres.
Najczęstsze pytania
Co decyduje, że pomieszczenie jest zagrożone wybuchem?Kryterium jest skutek ciśnieniowy: pomieszczenie jest zagrożone wybuchem, jeśli możliwa do wytworzenia mieszanina wybuchowa po zapłonie spowodowałaby przyrost ciśnienia przekraczający 5 kPa. Samo występowanie substancji palnej nie przesądza o tym statusie.
Czy w pomieszczeniu zagrożonym wybuchem zawsze wyznacza się strefę?Strefę zagrożenia wybuchem wyznacza się, gdy mieszanina wybuchowa może wystąpić w objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni. Pomieszczenie może więc być zagrożone wybuchem, a zakres stref wynika z dodatkowej analizy.
Czym są powierzchnie odciążające?To celowo osłabione, lekkie elementy budynku (fragmenty dachu, ścian, okna), które przy wybuchu otwierają się lub ustępują, odprowadzając ciśnienie na zewnątrz. Dzięki temu ograniczają wzrost ciśnienia we wnętrzu i chronią konstrukcję oraz ludzi.
Powiązane
Szukasz narzędzia, które prowadzi te przeglądy za Ciebie?Oprogramowanie dla konserwatorów PPOŻ - Gaśnica·Control →Skan QR, checklist zgodny z PN-EN 3-7, protokół PDF w 30 sekund, podpis klienta, faktura KSeF i portal klienta. Stały abonament 50 zł / użytkownik / miesiąc. Okres próbny bez karty.