Dyrektywa ATEX — ATEX 114 i ATEX 153

Nazwa „ATEX” obejmuje dwie powiązane dyrektywy UE. ATEX 114 (2014/34/UE) dotyczy producentów urządzeń przeznaczonych do atmosfer wybuchowych, a ATEX 153 (1999/92/WE) — pracodawców odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracy w takich miejscach.

ATEX to skrót od francuskiego „ATmosphères EXplosibles”. W praktyce odnosi się do dwóch dyrektyw, które razem regulują zarówno wyroby przeznaczone do stref zagrożenia wybuchem, jak i obowiązki pracodawcy w miejscach, gdzie taka atmosfera może wystąpić.

Producent kontra pracodawca

Dwie dyrektywy ATEX — różny adresat i zakres.

Cecha	ATEX 114 (2014/34/UE)	ATEX 153 (1999/92/WE)
Adresat	producent / importer urządzeń	pracodawca
Przedmiot	wymagania dla urządzeń i systemów ochronnych wprowadzanych do obrotu	minimalne wymagania BHP dla pracowników w atmosferach wybuchowych
Kluczowy wynik	ocena zgodności, znak CE i oznaczenie Ex wyrobu	ocena ryzyka wybuchu i dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW)
Wdrożenie w Polsce	rozporządzenie ws. zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej	rozporządzenie MG z 8.07.2010 (Dz.U. 2010 nr 138 poz. 931)

Oznakowanie Ex urządzeń

Urządzenie dopuszczone według ATEX 114 nosi znak CE, charakterystyczny symbol Ex w sześciokącie oraz oznaczenie grupy i kategorii. Z oznaczenia odczytuje się, do jakiego środowiska (gaz/pył) i do jakiej strefy urządzenie się nadaje.

Grupa Iurządzenia dla zakładów górniczych zagrożonych metanem lub pyłem węglowym (kategorie M1, M2).

Grupa IIurządzenia dla pozostałych zakładów (przemysł powierzchniowy) — kategorie 1, 2 i 3.

Litera G / D„G” oznacza środowisko gazów i par (ang. gas), „D” — środowisko pyłów (ang. dust); np. 2G, 1D.

Grupa II — kategoria a strefa przeznaczenia.

Kategoria	Strefa gazowa	Strefa pyłowa
1 (1G / 1D)	0, 1, 2	20, 21, 22
2 (2G / 2D)	1, 2	21, 22
3 (3G / 3D)	2	22

⚠️ Obie dyrektywy działają razem: ATEX 153 określa, jakie zagrożenie występuje w miejscu pracy i jaka jest klasyfikacja stref, a ATEX 114 wyznacza wymagania dla sprzętu, który ma w tych strefach pracować.

Najczęstsze pytania

Czym różni się ATEX 114 od ATEX 153?ATEX 114 (2014/34/UE) adresowana jest do producentów i importerów — określa wymagania dla urządzeń przeznaczonych do atmosfer wybuchowych (ocena zgodności, znak CE i Ex). ATEX 153 (1999/92/WE) adresowana jest do pracodawców — nakłada obowiązek oceny ryzyka wybuchu, klasyfikacji stref i sporządzenia DZPW.

Co oznacza oznaczenie typu „II 2G” na urządzeniu?Cyfra rzymska to grupa (II — przemysł powierzchniowy, poza górnictwem), cyfra arabska to kategoria (2 — wysoki poziom bezpieczeństwa, dla strefy 1 i 2), a litera oznacza środowisko: „G” to gazy i pary, „D” — pyły. Urządzenie II 2G nadaje się więc do stref gazowych 1 i 2.

Czy każde urządzenie w strefie musi mieć certyfikat ATEX?Urządzenia i systemy ochronne przeznaczone do pracy w atmosferze potencjalnie wybuchowej muszą spełniać wymagania ATEX 114 i nosić odpowiednie oznaczenia. Dobór kategorii musi odpowiadać klasyfikacji strefy wynikającej z oceny ryzyka i DZPW.

Powiązane

Szukasz narzędzia, które prowadzi te przeglądy za Ciebie?Oprogramowanie dla konserwatorów PPOŻ - Gaśnica·Control →Skan QR, checklist zgodny z PN-EN 3-7, protokół PDF w 30 sekund, podpis klienta, faktura KSeF i portal klienta. Stały abonament 50 zł / użytkownik / miesiąc. Okres próbny bez karty.